به مناسبت اول عقرب/آبان، هشتمین سال‌روز درگذشت سید فضل‌احمد پیمان، شاعر، حقوق‌دان و از پیشگامان شعر مقاومت افغانستان.
سید فضل‌احمد پیمان در سال ۱۳۲۰ خورشیدی در ولسوالی انجیل ولایت هرات چشم به جهان گشود. آموزش ابتدایی را در مکتب‌خانه‌های سنتی فراگرفت، اما نابسامانی‌های روزگار فرصت ادامه‌ی تحصیل را از او گرفت. از جوانی به شعر و ادبیات روی آورد و نخستین سروده‌هایش را در قالب غزل آفرید. با تهاجم شوروی به افغانستان، مسیر شاعری‌اش دگرگون شد و شعر او رنگ مقاومت، آزادی‌خواهی و اعتراض به ستم گرفت.
پیمان از چهره‌های پیشگام شعر مقاومت افغانستان به شمار می‌رود. منظومه‌های «شام شهیدان»، «نوای آزادی» و «توفان خون» از برجسته‌ترین آثار او در ادبیات حماسی کشور هستند. او در سرودن قصیده، مثنوی، غزل، قطعه، رباعی و ترکیب‌بند نیز مهارت داشت. در شعرهایش، درد وطن، رنج مردم، آزادگی و آرزوی رهایی با زبانی استوار و برخاسته از سنت ادبی خراسان بازتاب یافته است.
زندگی پیمان میان شعر، مطبوعات و مسؤولیت‌های اجتماعی و قضایی گذشت. او بنیان‌گذار و صاحب امتیاز ماه‌نامه‌ی «فروغ انقلاب»، نخستین نشریه‌‌ی چاپی ولایت بادغیس، و مدیر مسؤول ماه‌نامه‌ی «پیام همبستگی» در هرات بود. در دهه‌ی هفتاد خورشیدی ریاست دادستانی بادغیس را بر عهده داشت و در دهه‌ی هشتاد به‌عنوان مستوفی و رئیس دادستانی هرات خدمت کرد. او مدتی نیز سرپرست ولایت هرات بود.
سید فضل‌احمد پیمان پس از هفت ماه بیماری، روز سه‌شنبه، اول عقرب ۱۳۹۷، در هرات درگذشت. با رفتن او، هرات یکی دیگر از چهره‌های اصیل فرهنگ و ادب خود را از دست داد. از آن نسل فرهیخته که در سخت‌ترین سال‌های تاریخ معاصر افغانستان، حرمت قلم، دانش و آزادگی را پاس می‌داشت.
از او شعرهایی به یادگار مانده که در آن‌ها، صدای اعتراض به بی‌عدالتی با اندوه و تنهایی شاعر درهم‌آمیخته است. شاید یکی از گویاترین بیت‌هایش، همین روایت تلخ از سرنوشت اهل قلم و آزادگان در وطن باشد:
«محروم زیست هر که چو «پیمان» در این وطن
یا سیم و زر نداشت یا دار و دسته‌ای»
هشت سال از خاموشی این شاعر گذشته است، اما نام و سروده‌هایش همچنان در حافظه‌ی ادبی هرات و افغانستان زنده است.
آدرس کوتاه : www.parsibaan.com/?p=3283
